• Nieuws van de verzorger: Groeipijn in relatie met hiel- en kniepijn

    11 mei 2019
  • De afgelopen tijd werd ik regelmatig door de trainers gevraagd om te kijken naar diverse 'pijntjes' bij vooral jeugdige spelers. Gelukkig kon ik na onderzoek en informatie van de speler vaak het advies geven om het een weekje rustig aan te doen en de training even 1 of 2 keer over te slaan voor herstel. Een week later zag ik weer lachende gezichten en dartelend spelertjes over de velden gaan zonder pijn.

    Gelukkig waren de pijntjes niet ernstig. Toch zetten deze diverse (kleine) klachten mij aan het denken. En omdat ik niet een éénzijdige oorzaak heb kunnen aanwijzen, spoorde het mij wel aan om deze diverse kleine maar irritante aandoeninkjes (lees: pijntjes) eens op een rijtje te zetten. Vooral gericht op de jeugdige spelers.

    Algemeen

    In de pubertijd groeien jongeren meer dan twee keer zo snel als in hun kindertijd. Dit is niet altijd fijn. Al helemaal niet als ze veel sporten en dit ook willen blijven doen. Veelal hebben ze dan of krijgen last van zogenaamde groeipijnen. Als ouder ben je bezorgd en als trainer van een team met pubers hoop je dat het niet ernstig is en vraag je je af wat te doen: rust of toch door trainen. 

    Wat is groeipijn?

    In de groeifase (de pubertijd) ontstaat (nog) niet verkalkt kraakbeen bij de groeischijven*. Dit kraakbeen wordt omgezet in bot tijdens deze groeispurt. Echter in de pubertijd groeit het skelet sneller dan spieren en pezen. En omdat de pezen aan het bot vast zitten trekken ze samen met de spieren aan het bot bij een beweging zoals lopen. Dit geeft de zogenaamde groeipijn. Na de pubertijd/groeifase is de pijn over! De groeipijn tot deze tijd kan heel vervelend zijn.

    Deze groeispurt doet ook iets met de motoriek van de persoon. De balans en stabiliteit van het lichaam is weg. Vandaar ook soms van die slungelachtige ongecontroleerde bewegingen. En dat veroorzaakt ook (nog) weer (meer) pijn.

     * De groeischijf (epifysairschijf) is de plaats waar pijpbeenderen (de beenderen van boven- en onderarm, sleutelbeen, dijbeen en onderbeen) van o.a.de mens langer worden.

    Waar ondervind je vaak groeipijn?

    Hielen en knieën zijn heel gevoelig voor trekklachten in de groeifase. Daar zien we dan ook vaak de pijn. Denk maar eens aan de bewegingen die o.a. voetballers maken: springen, wenden, keren, schieten en sprinten. Er wordt continu door spieren en pezen getrokken aan deze plekken, waardoor er irritatie ontstaat. 

    Wat kun je doen tegen groeipijn?

    A. Rustiger aan doen

    De pijn helemaal wegnemen zal niet gaan. Ook helemaal stoppen met het sporten zal de pijn niet geheel doen laten verdwijnen. Daarom moet de focus liggen op het verminderen van de pijnklachten. Respecteer derhalve de pijngrens. Juist de pijngrens negeren en er overheen gaan kan er voor zorgen dat er voor langere tijd gestopt moet worden want de irritaties kunnen en zullen toenemen. 

    Is er opeens weer die pijn tijdens de training? Stop dan niet helemaal met de oefening, maar doe het even rustig aan. Iets minder snel bijvoorbeeld. Houdt de pijn dan toch aan? Stop met de oefening en sluit bij een volgende oefening weer aan. Zo blijf je wel meedoen maar is het niet zo intensief. Het meedoen aan partijtjes is geen probleem. Bij de oefeningen merkt de persoon zelf wel dat hij het rustig aan moet gaan doen. 

    B. Communiceer

    De speler weet wat hij/zij voelt, maar anderen zien dit niet aan de buitenkant. Als er dus niets gezegd wordt over de groeipijn, zal ook de trainer niet begrijpen waarom er wat rustiger aan wordt gedaan of aan moet doen. Dus stel de trainer op de hoogte. 

    Gedoseerd rust nemen is super belangrijk. Er moet weer een balans worden gevonden tussen trainen en rust. Bouw het geleidelijk op, vooral na een zomer- of winterstop. De dag na een wedstrijd doe je er goed aan om het even rustig aan te doen.

     

    Enkele aandoeningen die te maken kunnen hebben met de groei en overbelasting die qua type blessure van hetzelfde zijn maar de aandoeningen verschillen alleen in locatie rondom de knie of hiel.

    1. Een lopersknie (runners knee)

    Een runners knee is een vorm van een overbelasting blessure waarbij irritatie is ontstaan aan de buitenzijde van de knie. De pees die van het bovenbeen naar het onderbeen loopt schuurt langs een uitstekend puntje, aan de buitenzijde van de knie. Wanneer dit langere tijd voortduurt, kan er op dat punt irritatie (slijmbeurs ontsteking) ontstaan wat de pijnklachten geeft.

     

    2. Sinding-Larsen-Johansson syndroom (knieschijf/kniepees)

    Iedere keer als de bovenbeenspieren zich spannen, trekken ze ook aan de pees van de knieschijf. Deze pees rekt relatief weinig uit, waardoor er een grote trekkracht op de groeischijf van de knieschijf komt te staan. Wanneer de spanning te groot/krachtig is of herhaald en langdurig wordt uitgevoerd, kan er irritatie ontstaan en is de aanhechting van de kniepees op de knieschijf aangedaan. Er is pijn aan de onderzijde van de knieschijf. Kinderen die tijdens de groeiperiode overmatig of veel deelnemen aan ren- en/of springsporten lopen een grotere kans om deze blessure op te lopen. Ook het langdurig springen op een grote trampoline kan de klachten oproepen.

     

    3. Osgood Schlatter (aanhechting kniepees/scheenbeen)

    De aandoening lijkt veel op het Sinding-Larsen-Johansson syndroom. Kenmerkend voor Osgood-Schlatter is dat de pijn en zwelling lager zit. Meer op de aanhechting van de kniepees op het scheenbeen. De ziekte van Osgood-Schlatter ontstaat ook door overbelasting van de knie tijdens de groei en bij sporten waarbij veel kracht op de bovenbeenspieren komt te staan. De klachten kunnen een aantal maanden aanhouden en zien deze klachten bij jongens tussen de 12-17 jaar en bij meisjes tussen de 8-15 jaar.

    4. Jumpers knee

    Jumpers knee is een overbelasting van de kniepees en komt het vooral voor in sporten waarbij veel wordt gesprongen zoals volleybal, korfbal en basketbal. We zien het minder vaak bij voetbal. De jumpers knee ontstaat door een doorlopende overbelasting van de pees. Dit begint vaak met acute overbelasting, waarbij microscheurtjes in de pees ontstaan. Het lichaam heeft niet de tijd dit goed te herstellen voor een volgende training, waardoor er opnieuw microscheurtjes ontstaan. Uiteindelijk leidt dit tot een verminderde peeskwaliteit. Dit uit zich in belastings-afhankelijke pijnklachten aan de onderzijde van de knieschijf, welke in een later stadium ook in rust kunnen blijven bestaan.

     

    5. Ziekte van Sever (hiel)

    Ziekte van Sever is pijn aan de achterzijde van de hiel, ter hoogte van de aanhechting van de achillespees. De klachten ontstaan vaak tijdens of na het sporten en treden vooral op bij sporten waarin veel gerend en gesprongen wordt. Tijdens de groei worden de trekkrachten van de kuitspieren op de aanhechting van de achillespees groter, waardoor ontstekingsverschijnselen en reactieve veranderingen van de groeischijf kunnen ontstaan.

    Bovenstaande geeft al aan dat we erg moeten oppassen met het trainen van jeugdleden.

     

    Folkert Solle